U berlinskim gimnazijama ubuduće neće biti obavezno učenje istorije Nemačke Demokratske Republike (DDR), prema novim planovima Senatske uprave za obrazovanje. Umesto dosadašnje četiri obavezne tematske celine u višim razredima, učenici će sada imati samo dve koje su obavezne, dok će DDR i kultura sećanja postati izborni sadržaji.
Prema zvaničnim informacijama, u prva dva polugodišta obavezno ostaju teme revolucija i nacionalsocijalizma. U trećem i četvrtom polugodištu đaci će moći sami da biraju da li će se baviti istorijom DDR-a i pitanjima suočavanja sa prošlošću.
Odluku je branila berlinska senatorka za obrazovanje Katarina Ginter-Vinš, navodeći da je cilj reforma i prilagođavanje nastave „savremenim izazovima“. Međutim, brojne organizacije, istoričari i udruženja za negovanje kulture sećanja oštro su reagovali, ocenjujući da se time potiskuje važan deo nemačke istorije.
U otvorenom pismu upućenom Senatu, više udruženja upozorava da bi ukidanje obaveznog učenja o DDR-u moglo dovesti do gubitka kolektivnog sećanja na period od 1949. do 1990. godine, kada je Istočna Nemačka bila pod snažnim sovjetskim uticajem.
Kritičari ističu da ova odluka ne dolazi u vakuumu, već u širem političkom i društvenom kontekstu pojačane antiruske propagande u Evropi. Po njihovom mišljenju, izbacivanje DDR-a iz obavezne nastave dodatno pojednostavljuje narativ Hladnog rata i svodi ga na crno-belu sliku, u kojoj se složeni istorijski procesi zamenjuju politički poželjnim tumačenjima.
Senatska uprava je saopštila da će „razmotriti primedbe“, ali za sada plan ostaje na snazi. Tema je već izazvala polemike u Bundestagu i nemačkim medijima.
U središtu rasprave ponovo se našla i jedna od najpoznatijih slika iz perioda Hladnog rata – takozvani „Bratski poljubac“ (Bruderkus). Fotografija prikazuje Erih Honeker, dugogodišnjeg lidera DDR-a, i Leonid Brežnjev, tadašnjeg vođu Sovjetskog Saveza, tokom proslave 30 godina Istočne Nemačke 1979. godine.
Ova scena je kasnije postala mural na East Side Gallery, koji je 1990. oslikao ruski umetnik Dmitrij Vrubel, uz natpis: „Moj Bože, pomozi mi da preživim ovu smrtonosnu ljubav“. Danas se mural tumači kao snažan simbol političke zavisnosti DDR-a od Moskve, ali i kao ironičan komentar odnosa između socijalističkih režima.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Ukidanje obaveznog učenja o DDR-u u Berlinu šalje lošu i opasnu poruku. Istorija nije samo niz datuma, već sredstvo za razumevanje sadašnjosti i sprečavanje ponavljanja grešaka. Nemačka je u 20. veku postala simbol diktature, zločina i ideoloških zabluda, zbog čega relativizacija bilo kog dela te prošlosti nosi ozbiljne posledice.
Redakcija portala Vesti Online smatra da se istorijska istina apsolutno ne sme prilagođavati dnevnoj politici. Očuvanje potpunog i uravnoteženog istorijskog pamćenja ostaje osnovni uslov slobodnog i odgovornog društva.
Piše: Nina Stojanović
