Udruženje proizvođača voća „Voćar“ iz opštine Brod na severu Republike Srpske ovu godinu po prinosima i kvalitetu voća smatra neuspešnom uz veliki podbačaj u odnosu na neke ranije godine.
Čak njihovi proračuni govore da taj podbačaj iznosi skoro 70 posto. Razloga ima više a najozbiljniji su klimatske promene i mraz u vreme kada je to za voće bilo fatalno. Iako područje opštine Brod, pogotovo u brdskim delovima, ima povoljne uslove za uzgoj voća, trenutno su voćnjaci podignuti na 40 hektara zemljišta. Zasadi šljive dominiraju na oko 70 posto površina a po 10 posto zauzimaju jabuka, kruška i ostale vrste voća.
Kruška viljemovka spremna za prodaju
Predsednik Udruženja voćara Vid Rakić ističe da je i ova godina pokazala u kom pravcu se mora ići da bi uzgoj voća bio rentabilan.
-Ova godina je u celini bila nepovoljna za voćare, jer je uticaj klimatskih promena pokazao šta se mora činiti da bi voćarstvo bilo isplativa aktivnost za vlasnike.
Vid Rakić u svom voćnjaku
U prvom redu to su navodnjavanje i postavljanje zaštitnih mreža od grada, redovno đubrenje i uz to potpuna primena hemijske zaštite voća. Kod nas su ovu godinu obeležili kišni periodi sa nižim temperaturama iza kojih su došle suše i ekstremno visoke temperature što je sve vrlo nepovoljno uticalo na rod, ali i njegov kvalitet – kaže Rakić.
On ima u svom voćnjaku zasađeno oko hiljadu sadnica voća a najzastupljenija je kruška viljemovka pa onda šljiva. I pored navodnjavanja, đubrenja i pravovremene zaštite sadnica, rod u njegovom voćnjaku je slabiji za 50 posto u odnosu na prošlu i neke ranije godine.
Prošle godine imao je rod od 25 tona viljemovke i 10 tona šljive a ove godine upola manje: 12 tona kruške i 2,5 tone šljive.
I u ovako nepovoljnim uslovima, on je nedavno isporučio 6.200 kilograma kruške viljemovke po ceni od 1,20 konvertibilne marke (KM) po kilogramu.
Vaganje i utovar gajbi kruške ove godine
U kakvom ambijentu se nalaze voćari, govori i činjenica da se u trgovinama ova kruška prodaje po ceni od 3,90 do ćak šest KM za kilogram. Zbog toga Vid Rakić navodi nekoliko razloga za takvo „zidanje“ cena voća u trgovinama.
-To su u prvom redu gubici na težini ili kalo, cena čuvanja voća u hladnjačama, PDV i trgovačka marža i posle svega toga najmanje zarade ostaje proizvođaču. U takvim uslovima mi kao udruženje borimo se ne samo za unapređenje voćarstva u našoj opštini, nego i za održavanje sadašnjeg stanja, koje je mnogo manje od mogućnosti.
Svedoci smo da je sve manje ljudi zainteresovano za ulaganja sredstava u voćarstvo, pogotovo je to izraženo kod mlađih ljudi, koji radije odlaze na rad u inostranstvo nego što žele ostati ovde i tražiti budućnost u voćarstvu i poljoprivredi – napominje Vid Rakić.
Iako ima dosta problema u voćarstvu, on ipak kaže da je zadovoljan onim što postiže u svom voćnjaku i pri tome pominje i podsticaj koji dobija od nadležnih institucija Republike Srpske. Od Ministarstva poljoprivrede je na kraju prošle godine dobio podsticaj od 14 pfeniga po kilogramu prodatog voća a ove godine se nada da bi taj podsticaj mogao biti i veći.
Meteo stanica pomaže voćarima
Udruženje voćara u opštini Brod je vrlo aktivno i tokom godine ostvaruje se vrlo zanimljiv i koristan program. Tako se održavaju predavanja za proizvođače voća, pokazne vežbe orezivanja, radionice na kojim je cilj povećanje prinosa, zaštita sadnica i plodova od nametnika, praktično pečenje rakije i mnogo toga drugog.
U poslednje vreme težište aktivnosti stavlja se na sakupljanje ambalaže u kojoj su bila sredstva za zaštitu voća i njihovo uništavanje spaljivanjem uz stručni nadzor. Među 11 opština regije Doboj, Brod je u vrhu po uspešnosti u ovoj važnoj akciji, jer se redovno provodi obuka o zaštiti voća i upotrebi pesticida i drugih sredstava zaštite. Treba pomenuti da se za uspešno provođenje te akcije dobijaju novčana sredstva kao stimlans u organizovanju.
Sa jednog sastanka voćara u Brodu
Imanje Vida Rakića
Na 2,2 hektara Rakić ima zasađeno različito voće. Najbrojnije su kruške viljemovke i abate fetel, zatim više vrsta šljive a tu je i manji broj sadnica kajsije, trešnje, jabuke i oraha. Imanje se nalazi na obroncima Vučjaka koji se blago spuštaju prema reci Savi. Pored proizvodnje i prodaje voća, jedan deo odlazi u rakiju, tako da se u podrumu Vida Rakića nalaze veće količine rakija šljivovice, kruškovače i jabukovače.
