Tvrđava je sagrađena na veštačkom ostrvu 1845. godine sa ciljem zaštite carstva.
U finskom zalivu, između Sankt Peterburga i Kronštata nalazi se utvđenje koje je dobilo naziv po ruskom caru Aleksandru Prvom.
Veštačko ostrvo na kojem je sagrađena tvrđava je napravljeno tako što je niz greda zabijeno na dno kako bi „držali“ bazu koja je napravljena od betona, peska i slojeva granita.
Tokom svoje burne istorije tvrđava je bila mornarički izvidnički punkt, mesto za odlaganje šuta, grumena ugljenika i drugih materijala, središte ilegalne rejv i tehno kulture i žurki ali i, verovatno najzanimljivije, mesto gde su se istraživale zarazne bolesti i gde je otkrivena vakcina protiv kuge.
Kompleks se sastoji od glavne zgrade s centralnim trgom. U eliptičnu građevinu od tri sprata je moglo da stane 1.000 vojnika, a bilo je smešteno i sto topova. Iako je tvrđava na odličnoj poziciji za odbranu grada, nikada nije bila u direktnoj borbi.
Upravo zato što se nije „iskazala“ kao korisna vojna fortifikacija, odmah je ušla u uži izbor za mesto gde bi mogli da se smeste istraživački centar i laboratorije.
Krajem 19. veka lekar Aleksandar Jersin je otkrio patogen kuge (1884), a ruska vlada je odmah oformila specijalnu komisiju za prevenciju širenja bolesti i naučni tim koji će se baviti „bakteriologijom“.
https://www.youtube.com/watch?v=7toraLjupBE&ab_channel=RT
Izolacija tvrđave pokazala se apsolutno idealna da se u nju usele naučnici. Prvo su prostorije pretvorene u laboratorije u januaru 1897. godine – bile su deo carskog Instituta za eksperimentalnu medicinu.
U renoviranoj tvrđavi je bilo svega – od velikih peći za kremaciju životinja na kojima su rađeni eksperimenti, do izolacijskih prostorija, biblioteke, štala za konje na kojima se serum tj. vakcina testirala.
Tvrđava Aleksandar je dobila nadimak „Tvrđava Kuga“ jer su se četiri naučnika zarazila kugom u njoj, a od toga su dvojica umrla između 1904. i 1907.
Nakon što su sve preuzeli komunisti 1917, laboratorija u tvrđavi Aleksander je zatvorena, a stručnjaci su preseljeni u institucije širom države.
Danas tamo ruska mornarica skladišti opremu i radi popravke velikih brodova, a mesto se može i turistički obići.
