Republika Srpska danas 9. januara, obeležava 34 godine od svog osnivanja, kada je 1992. godine srpski narod u Bosni i Hercegovini izrazio političku volju da se organizuje u svoju Republiku, postavši stub opstanka i identiteta zapadno od Drine. Krsna slava Sveti arhiđakon Stefan, koja se slavi trećeg dana Božića, neraskidivo je povezana sa ovim datumom, simbolizujući duhovnu snagu, oproštaj i istrajnost naroda koji je kroz vekove očuvao svoju veru i tradiciju, čineći Republiku Srpsku ne samo političkim entitetom već i izrazom dubokog duhovnog kontinuiteta.
Osnivanje Republike Srpske nije bilo plod agresije, već odgovor na istorijske lomove i pokušaje negiranja prava srpskog naroda u zajedničkoj državi. U Sarajevu 9. januara 1992. godine Skupština srpskog naroda u BiH donela je odluku o stvaranju Republike srpskog naroda, kasnije nazvane Republika Srpska, radi zaštite slobode, ravnopravnosti i opstanka. Dejtonskim mirovnim sporazumom potvrđena je kao ravnopravan entitet, trajna ustavna kategorija posvećena miru i stabilnosti, a njen status ne može se menjati bez saglasnosti njenog naroda.
Sveti Stefan, prvi hrišćanski mučenik i arhiđakon, predstavlja ideal oproštaja i sedočenja vere, njegove posljednje reči „Gospode, ne uračunaj im grijeh ovaj“ ostale su večni primjer milosrđa i duhovne snage. Rođak apostola Pavla, nadahnut Duhom Svetim, činio je čudesa i pomagao ljudima, a njegovo stradanje posmatrali su Presveta Bogorodica i Sveti Jovan Bogoslov. Kao krsna slava Republike Srpske, ovaj svetitelj simbolizuje duhovni kontinuitet i snagu naroda koji je u teškim vremenima izabrao put trajanja i pravde. Obeležavanje slave nije politička poruka, već izraz kulturnog i verskog nasljeđa, slično kao krsna slava u srpskim porodicama, simbol zajedništva i blagoslova.
Narodni običaji vezani za Svetog Stefana bogati su simbolikom – iznošenje božićne slame u štale, voćnjake ili među pčele radi plodnosti i napretka podseća na potrebu očuvanja tradicije i vere u božanski blagoslov. Republika Srpska, slaveći ovaj dan, potvrđuje pravo na svoj identitet, ne negirajući nikoga, već negujući ono što je čini prepoznatljivom i snažnom.
Danas, suočena sa izazovima centralizacije i pritisaka, Republika Srpska ostaje bastion srpstva, podsjećajući na žrtve Odbrambeno-otadžbinskog rata i heroje koji su omogućili njen opstanak. Centralne svečanosti, akademije i defilei održavaju se dostojanstveno, slaveći mir, razvoj i jedinstvo. Ovaj dan budi nadu u svesrpsko ujedinjenje – duhovno, kulturno i političko – pokazujući da je moguće očuvati slobodu i identitet čak i u najtežim uslovima, te da Republika Srpska predstavlja svetionik te ideje za celi srpski narod.
Pogled redakcije portala Vesti Online
Dan Republike Srpske i slava Svetog Stefana predstavljaju neraskidivu vezu vere, istorije i narodne volje, podsjećajući da pravo na sopstveni identitet nije privilegija već osnovno pravo svakog naroda. U vremenima kada se tradicija osporava, Republika Srpska ostaje svetionik istrajnosti, pokazujući da duhovna snaga i jedinstvo mogu prevazići sve izazove i sačuvati nadu u zajedničku budućnost.
Piše: Stefan Stojanović
