Danas je (bio) Dan Republike

Na današnji dan 1943. godine održano je Drugo zasedanje Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije.

U Jugoslaviji je 29. novembar proslavljan kao Dan Republike.

Drugo zasedanje Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ) održano je 29. novembra 1943. godine u Jajcu, u Bosni i Hercegovini.

Krajem novembra 1943, u Jajce su stigle delegacije predstavnika naroda iz svih krajeva Jugoslavije. Na zasedanju, u lokalnom Domu kulture, bila su prisutna 142 delegata.

Predsedavao je predratni predsednik Skupštine Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, doktor Ivan Ribar.

Odluke Drugog zasedanja AVNOJ-a pročitane su nešto pred ponoć 29. novembra, pa je taj datum uzet kao datum njihovog donošenja.

AVNOJ je konstituisan u zakonodavno i izvršno predstavničko telo Jugoslavije.

Kao najviši izvršni i naredbodavni organ narodne vlasti konstituisan je Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije (NKOJ), koji je imao sva obeležja narodne revolucionarne vlade.

Izbegličkoj vladi i kralju Petru Drugom Karađorđeviću zabranjen je povratak u zemlju. Doneta je odluka da se ne priznaju obaveze i odluke koje je u inostranstvu u ime Jugoslavije sklopila izbeglička vlada.

Kao posebna odluka AVNOJ-a Josipu Brozu Titu dodeljena je titula „maršal Jugoslavije“, na osnovu predloga koji je postavila slovenačka delegacija.

Nadživeo državu koju slavi

Posle Drugog svetskog rata, u Jugoslaviji je 29. novembar proslavljan kao državni praznik, Dan Republike.

Obeležavanje tog datuma prestalo je raspadom SFRJ u svim njenim republikama, osim u Srbiji.

Dan Republike ostao je zvanični praznik u SR Jugoslaviji do 14. novembra 2002. godine, kada je ukinut odlukom Savezne skupštine.

Ostao je u sećanju generacija koje su ga slavile, podsećajući na neradne dane, polaganje zakletve, plave kape i crvene marame.

Zbog opšte euforije koja je pratila ovaj dan, slavili su ga i oni koji nisu bili veliki ljubitelji Tita i socijalizma.