Sveti Atanasije Veliki ostao je kroz vekove upamćen kao jedan od najvećih stubova pravoslavlja, čovek koji je u najtežim vremenima branio istinu vere od jeresi, progona i careva koji su pokušavali da pokore Crkvu. Njegov život bio je neprestana borba za očuvanje pravoslavnog ispovedanja da je Hristos istiniti Bog, jednak Ocu, zbog čega je podneo klevete, suđenja, progone i višegodišnja izgnanstva.
Rođen u Aleksandriji od pobožnih roditelja, još kao dete pokazivao je neobičnu duhovnu ozbiljnost. Predanje kaže da je, igrajući se sa vršnjacima na morskoj obali, podražavao crkvene službe i krštavao drugu decu, što je zapazao tadašnji patrijarh Aleksandar. U mladom Atanasiju prepoznao je veliki Božji dar i uveo ga u crkvenu službu.
Najveća iskušenja za Crkvu nastala su kada se pojavila Arijeva jeres, koja je negirala božanstvo Sina Božjeg. Dok su mnogi episkopi iz straha ili koristi popuštali pred carevima i političkim pritiscima, Atanasije je ostao nepokolebljiv. Na Prvom vaseljenskom saboru u Nikeji branio je pravoslavno učenje, zbog čega je postao glavna meta jeretika i njihovih zaštitnika na carskom dvoru.
Protiv njega su podizane najstrašnije optužbe – da ruši crkve, bavi se magijom, pa čak i da ubija ljude. Neprijatelji su mu nameštali lažne svedoke i montirane procese, ali je svaki put istina izlazila na videlo. Ipak, zbog političkih spletki više puta je progonjen iz Aleksandrije, skrivao se po pustinjama, bunarima i manastirima, dok su za njegovu glavu nuđene nagrade.
Uprkos svemu, sveti Atanasije nije odustajao. Iz progonstva je pisao knjige, branio veru i hrabrio pravoslavne širom tadašnjeg sveta. Njegova dela i danas predstavljaju temelj pravoslavnog bogоslovlja, a njegov život ostaje primer kako se istina brani verom, istrajnošću i spremnošću na žrtvu.
Zato Crkva svetog Atanasija naziva Velikim, ne zbog zemaljske moći, već zato što je u vremenu kada su mnogi ćutali imao snage da stane u odbranu Hrista i pravoslavlja, ostajući veran istini do kraja života.
Piše. Stefan Stojanović
