Anatema samo na ćirilici

Predsednica Hrvatskog nacionalnog saveta u Srbiji Jasna Vojnić uputila je službeni zahtev predsedniku Aleksandru Vučiću u kom se traži uvođenje hrvatskog jezika u službenu upotrebu u Somboru, Apatinu i Baču, kao i na teritoriji cele Vojvodine.

Ona je ovaj zahtev obrazložila činjenicom da je prethodno, na sednici Skupštine Subotice omogućen presedan službene upotrebe jezika bunjevačke zajednice. Zbog toga, kako je navela, to pravo bi trebalo da pripadne i hrvatskoj zajednici u Somboru i Baču jer čine 8,39 posto populacije i Apatinu gde ih je 10,42 procenta.

Ovaj zahtev izazvao je burno negodovanje ne samo među izbegličkim udruženjima iz Hrvatske, već i među Srbima u Hrvatskoj.

Tako Dragan Crnogorac, predsednik Saveza srpskih udruženja Hrvatske, smatra da je ovaj zahtev sasvim opravdan jer to način da se očuva jezik svake nacionalne manjine.

– Ali, jedini problem u toj priči je što mi Srbi u Hrvatskoj to pravo na papiru ostvarujemo od 2000. godine, a u praksi, jedna od najmlađih članica EU čini apsolutno sve da taj zakon ne zaživi. Prema zakonu o nacionalnim manjinama, Srbi imaju pravo na svoj jezik u svim sredinama gde ih je više od 30 procenata. Taj uslov ispunjavaju Srbi iz Vukovara i u Vrbovskom. Međutim, pokušaj da se u Vukovaru slovo zakona sprovede u delo završen je lupanjem dvojezičnih tabli, a u Vrbovskom se i ne razmišlja da se uvede dvojezičnost. I ne samo to, na osnovu istog zakona u 17 ili 18 opština u Hrvatskoj, odnosno više od 40 mesta postoji jasna odredba da ulazne i izlazne saobraćajne table u ta naselja budu na ćirilici, ali ih nema ni u jednom mestu iako srpska zajednica u Zagrebu ima potpredsednika vlade kome je delokrug rada upravo ova tematika. Zamislite šta bi bilo da ga nemamo – ironično primećuje Dragan Crnogorac.

Zgaženi standardi EU

I Milojko Budimir, generalni sekretar Udruženja Srba iz Hrvatske podseća na pomenuti zakon o nacionalnim manjinama, ali i da se to pravo ignoriše.

– Iako je Hrvatska zatvorila Poglavlje 23 Pravosuđe i temeljna ljudska prava i za to donela Zakon, ona ta prava ignoriše i ne pridržava se ne samo standarda koji važe u EU, već i sopstvenog Ustava. Nažalost, i dalje imamo opstrukciju koja ide toliko daleko da se uništavaju table sa ćiriličnim natpisima, a nisu retke pojave i fizičkih napada na Srbe. Poslednja provala i pljačka pravoslavne crkve u Šibeniku to najbolje potvrđuje – ističe Budimir.

Srbija majka svima

Miodrag Linta ukazuje na još jedan apsurd kada je reč o korišćenju maternjeg jezika.

– Prema hrvatskom zakonu o službenoj upotrebi jezika i pisma lokalne samouprave su dužne da uvedu u službenu upotrebu jezik i pismo nacionalne manjine ukoliko ona čini najmanje jednu trećina stanovništva. To je daleko više od 15 procenata koliko je predviđeno za nacionalne manjine u Srbiji – ističe Linta.

Pokrajina raj za manjine

Predsednik Saveza Srba iz regiona Miodrag Linta tvrdi da predsednica Hrvatskog nacionalnog saveta u Srbiji, Jasna Vojnić ili zaboravna ili nije dobro proučila zakone Srbije.

– Po Statutu AP Vojvodina iz 2009. godine hrvatski jezik jedan od šest službenih jezika u Vojvodini, pored srpskog, mađarskog, slovačkog, rumunskog i rusinskog jezika. Poznato je da u AP Vojvodina živi svega 47.000 Hrvata ili 2,43 odsto stanovništva, što je primer pozitivne diskriminacije prema ovoj nacionalnoj manjini. Status službenog jezika hrvatski ima u Gradu Subotici iako je učešće Hrvata u ukupnom broju stanovništva ispod pokrajinskog zakonskog minimuma (10 procenata). Takođe, hrvatski je službeni jezik i u delovima grada Sombora i opštinama Apatin, Bač, Inđija, Sremska Mitrovica i Šid, odnosno u 11 naselja u kojima hrvatska manjina ima više od 15 odsto stanovništva – ističe Linta.

Bunjevci kamen u grlu

Skupština Subotice u četvrtak, sa 58 glasova za i dva protiv, usvojila je predlog gradonačelnika Stevana Bakića dat na inicijativu Bunjevačkog nacionalnog saveta. Po tom predlogu, ulazi se u proceduru da bunjevački postane četvrti službeni jezik grada Subotice.

Ovo je izazvalo veliko nezadovoljstvo političkih predstavnika hrvatske manjine, koje je izneo predsednik Demokratskog saveza Hrvata u Vojvodini, Tomislav Žigmanov, a što su podržali i ambasador Hrvatske u Beogradu i ministar inostranih poslova Gordan Grlić koji je tim povodom uputio Srbiji protestnu notu.

– Bunjevački govor nije jezik, on je jedan od dijalekata hrvatskog jezika – rekao je Grlić.

Naime, u vreme SFRJ Bunjevci su automatski popisivani kao Hrvati, te Zagreb smatra da je reč o pokušaju njihove asimilacije.