B. Simonović

U Srbiji postoji mnogo sela sa poljoprivrednom “konotacijom” imena poput sela Jagnjilo kod Mladenovca, Gornje i Donje Trešnjevice podno Rudnika, Šljivovca u Braničevskom okrugu, Jarmenovaca (po jarmu) kod Topole, Kupinova u Sremu, Brnjice kod Golupca, Kravljeg Doa. 

Da su imena gradova, planina, reka i sela značajan deo naše etimologije govore mesta poput Vrmdže, Tuleža, Krćevca, Velike Remete, Svinjišta i drugih sela u Srbiji vrlo interesantnog naziva. Mnoga od tih sela dobijala su imena po geografskom položaju, osobinama meštana, prezimenima, zastupljenoj flori i fauni, mitologiji.

Selo i naravno poljoprivreda

U Srbiji postoji mnogo sela sa poljoprivrednom “konotacijom” imena poput sela Jagnjilo kod Mladenovca, Gornje i Donje Trešnjevice podno Rudnika, Šljivovca u Braničevskom okrugu, Jarmenovaca (po drvetu za jaram) kod Topole, Kupinova u Sremu, Brnjice kod Golupca, Kravljeg Doa.

Kako je zapisao poznati srpski etnolog Petar Ž. Petrović, smatra se da je selo Tulež kod Aranđelovca dobilo ime po ovom tumačenju: “Staro naselje je bilo na mestu Selišnjaku, do Strmova i, po predanju, zvalo se Ravnobaća. Današnje ime dobilo je po narodnom kazivanju ovako. Neki vladika putovao na konju, pa mu konj u putu posustao i legao. Vladika je tada očajno uzviknuo: “Zar tu leže!?” I otada se to mesto, a zatim i naselje, prozove Tuleže i Tulež.”

Dalje je zapisao etnolog Mile Nedeljković u “Zapisima o Šumadiji” (Beograd, 2000.), da smo ovu etimologiju prepoznali kao igru reči u izreci: “Tu leže, a onda se diže”, ili “Tu leže, a u Dićima se diže” (selo Dići nalazi se nedaleko od Tuleža). Po arhivskim podacima Tulež se spominje kao naselje 1723. godine a 1732. godine u njemu je bio seoski “knjaz” Grujica.

Sitarice po situ, Kopljari po kopljima

Takođe u istoj opštini, odmah do Orašca gde je podignut Prvi srpski ustanak nalazi se selo Kopljari koje je dobilo ime po kopljarima koji su kako reč kaže izrađivali koplja. U ovom selu, u kući Karatošića boravio je Karađorđe dva dana uoči skupa u Orašcu kako bi “utanačio” vreme i mesto sastanka.

Tako je i selo Sitarice kod Valjeva dobilo ime po zanatlijama koje su pravila sita, Sedlare kod Svilajnca navodno po sedlaru koji se tu prvi doselio.

Politička promena, ali i zbog podsmeha

Neka sela i u Srbiji su menjala imena tokom istorije, pa se Darosava od 1947-2002. zvala Partizani. Selo Smrdić je 11. novembra 2005. godine promenilo ime u Izvor. Ovo selo, nadomak Žitorađe, sa oko 300 stanovnika, od davnina se zvalo Smrdić, a kao takvo je zabeleženo i u turskim tefterima. Kako se priča, tu su postojali izvori vode koja je neprijatno mirisala, pa je po tome naselje dobilo ime.

OSTAVITE KOMENTAR

Please enter your comment!
Please enter your name here