Petak 22. 2. 2019.
Washington
-30
  • Chicago
    -20
  • New York
    20
  • Belmont
    30
  • Atlanta
    140
  • Boston
    140
  • Firt
    40
  • Denver
    130
  • Detroit
    -10
  • Dover
    70
  • Hartford
    30
  • Orlean
    00
  • Helena
    130
  • Ren
    00
  • Honolulu
    230
  • Las Vegas
    20
  • Portland
    140
  • Salem
    20
  • Santa Fe
    10
  • Tampa
    210
  • Topeka
    00
0
Petak 02.11.2018.
14:20
S.D A

Spomen-ploča Savi Mrkalju

Savi Mrkalju (1783-1833) srpskom filologu i reformatoru ćirilice i srpskog jezika, filozofu pesniku i monahu otkrivena je spomen-ploča u njegovom rodnom selu Sjeničaku, na Kordunu u Hrvatskoj.

M.Cimeša
Kordunaši iz Čikaga finansirali obležje

Obeležje postavljeno na mesnom hramu Prepodobne mati Paraskeve, zajedno su otkrili Saša Milošević, zamenik predsednika Srpskog narodnog veća u Hrvatskoj i Ksenija Đukić, ataše za kulturu u zagrebačkoj ambasadi Republike Srbije.

- Mrkalj je bio nepotreban drugima, a neshvaćen, zanemaren i odbačen od svojih i to je bio tako velik i težak teret da ga nije mogao predugo nositi pa je umro sam, u psihijatrijskoj bolnici u Beču sa 50 godina. Bio je od onih velikih ljudi, od genija čiji doprinos uveliko prevazilazi granice njegove struke, njegovog Korduna, pa i granice naroda iz kojeg je ponikao. Otkrivamo mu tek skromnu ploču, a zaslužio je mnogo više - i škole da se zovu po njemu, i instituti, kulturne i jezičke ustanove - rekao je Saša Milošević, dodavši da se Ljetna škola srpskog jezika i kulture, koju organizuju SNV i SKD Prosvjeta u Hrvatskoj zove po Savi Mrkalju.

Autor spomen-ploče je akademski vajar iz Beograda Ljubiša Mančić, a izrađena je u Umetničkoj livnici "Kuzman" u Smederevu. Finansirali su je Kordunaši iz Čikaga Petar Vlajnić, Dalibor Mrkalj i Svetozar Dančuo. Ista spomen-ploča istih autora postavljena je i 2016. godine na pravoslavnom hramu Svetog Save u Beču, gradu u kojem je Mrkalj umro.

M.Cimeša
Sjeničak se odužuje Mrkalju

Jedan od najprosvećenijih Srba sa početka 19. veka, preteča Vuka Karadžića, rođen je 1783. godine u Sjeničaku (tadašnja Vojna krajina). U svom delu "Salo debeloga jera libo azbukoprotres" objavljenom u Pešti 1810. godine zalagao se za reformu tadašnjeg zastarelog i nerazumljivog pravopisa i tražio primenu fonetskog pisma baziranog na narodnom jeziku i pravila "piši kako govoriš".

Prvu pismenost Mrkalj je stekao u rodnom selu Sjeničaku u okviru parohijalne crkve Svete Petke, bogosloviju je završio u Plaškom, Arhigimnaziju u Zagreb, studije filozofije i matematike u Pešti. U srpskom manastiru Gomirje zamonašio se kao jeromonah Julijan.

Umro je u Beču 1833. godine. Postoji i inicijativa da po Savi Mrkalju ponese naziv jedna od novoizgrađenih škola u Beogradu. Jedina osnovna škola sa nazivom "Sava Mrkalj" postojala je upravo u Sjeničaku, ali je 1995. godine stanovništvo proterano, a škola ostala bez đaka i napuštena.

Dupli jubilej

U okviru obeležavanja 2018. kao Godine Save Mrkalja i njegovog duplog jubileja - 235-godišnjice rođenja i 185-godišnjice od smrti, u Sjeničaku je prikazana i izložba o njegovom životu, delu i uticaju na razvoj srpskog jezika. Izložbu je predstavio Dragan Krošnjar, predsednik Krajiškog kulturnog centra "Sveti Sava" iz Banjaluke. Svečanost u Sjeničaku organizovana je u okviru Evropske godine kulturne baštine. Priređen je bogat kulturno-umetnički program.

Azbuku sveo na 29 slova

"Ja sada ovdje, imajući za namerenje uspeh srpskoga knjižestva, ne mogu druge azbuke upotrebiti nego Merkailovu, jerbo za srpski jezik lakša i čistija ne može biti od ove", napisao je Karadžić u Pismenici 1814.

Mrkalj je staroslovensku i crkvenoslovensku ćirilicu, koja je imala 46-50 slova, sveo na 29, od kojih su 24 u današnjoj srpskoj azbuci.

 

TRENUTNO NAJČITANIJE

POVEZANE VESTI

VIDEO VESTI
ŠTAMPANO IZDANJE
DOBITNIK
Miodrag Mihajlović (58)
GUBITNIK
Zoran Babić (47)
DNEVNI HOROSKOP
vodolija21. 1. - 19. 2.
Pokušajte da popravite odnose na ljubavnom planu. Možete prirediti iznenađenje voljenoj osobi. Budite jasni da vaše namere ne bi bile pogrešno shvaćene.
SAVET: otvorite sve karte.
DNEVNI HOROSKOP
bik21. 4. - 21. 5.
Raspoloženje opada, ne uspevate da se oduprete nekima koji vam ulivaju nesigurnost i nervozu. Može vam pomoći dobar odnos sa decom i osobama mlađe životne dobi.
SAVET: posvetite se ukućanima.
DNEVNI HOROSKOP
vaga24. 9. - 23. 10.
Ne ulazite u nove ljubavne odnose jer nije povoljno vreme za to. Aspekti na nebu ukazuju na previše napetosti i neiskrenosti, pa bi takva veza kratko trajala.
SAVET: više odmarajte.
  • 2019 © - vesti online