Dokumentaciono-informativni centar Veritas podseća da se ove godine navršava 29 godina od masakra nad Srbima u Gospiću 1991. Tokom tih jesenjih meseci stradalo je najmanje 124 srpskih civila, od čega je gotovo polovina ubijena 17. i 18. oktobra te godine.
Savo Štrbac, direktor Veritasa, ističe da je sa ovim zločinom od početka bio upoznat kompletan politički, vojni i policijski vrh hrvatske države, ali da je sve učinjeno da se taj događaj prikrije i da ta zavera traje do danas.
– Od svih ubijenih do sada je pronađno samo 50 tela, što govori o stepenu prikrivanja ovog zločina o kome su svi iz vrha Hrvatske sve znali. Znalo se da Srbe iz njihovih kuća i stanova odvode maskirani pripadnici hrvatske vojske i policije i da su po pravilu hapsili viđenije Srbe, i to one koji su bili lojalni novouspostavljenom hrvatskom režimu. Među
likvidiranima je i 38 žena, deset bračnih parova i četiri para po jednog roditelja i deteta – kaže Štrbac i podseća da se o zločinu u Gospiću saznalo već u decembru 1991. godine, kada su pripadnici JNA pronašli 24 ugljenisana tela srpskih civila u zoni razdvajanja sukobljenih snaga.
– Brzo su o svemu upoznati i svetski mediji, humanitarne organizacije i predstavnici
međunarodne zajednice, pod čijim pritiskom je Franjo Tuđman naredio istragu. Iako su prikupljeni dokazi ukazivali na naredbodavce i izvršioce tih ubistava, slučaj je vrlo brzo stavljen ad akta, a da bi se zločin prikrio tela ubijenih su iz primarnih premeštana u sekundarne grobnice – navodi Štrbac.
Ovaj zločin je zainteresovao i Tužilaštvo Haškog tribunala, koje je pokrenulo istragu, ali je pre podizawa optužnica čitav predmet iz nepoznatih razloga ustupljen hrvatskom pravosuđu.
Županijsko državno tužilaštvo u Rijeci u martu 2001. godine podiglo je optužnicu protiv
pet pripadnika hrvatske vojske i policije zbog ratnog zločina protiv civilnog stanovništva, a
teretilo ih je za bezrazložno hapšenje i likvidaciju najmanje 50 lica. Pravosnažnom presudom Županijskog suda u Rijeci iz marta 2003. godine, osuđeni su: Tihomir Orešković, tadašnji sekretar Operativnog štaba u Gospiću, na 15 godina, Mirko Norac, tadašnji komandant 118. brigade HV, na 12 godina i Stjepan Grandić, tadašnji komandant Druge bojne (puka), na 10 godina zatvora. Istom presudom sud je, u nedostatku dokaza, oslobodio Norca, Oreškovića i Ivicu Rožića za likvidaciju trojice Srba iz Karlobaga, koji su 25. oktobra 1991. godine odvezeni i ubijeni na lokalitetu Crni Dabar na Velebitu, dok je protiv Milana Čanića tužilac odustao od optužnice.
– Međunarodne i domaće institucije i organizacije iz godine u godinu pitaju zašto nisu procesuirani i ostali pripadnici hrvatske vojske i policije, za koje je „van svake sumnje“ u tom sudskom postupku utvrđeno da su planirali, hapsili i učestvovali u likvidacijama gospićkih Srba, po komandnoj ili individualnoj odgovornosti. Reč je o desetinama bivših pripadnika hrvatske vojske i policije, od kojih su neki i danas na visokim funkcijama i položajima u hrvatskoj vojsci, policiji i vlasti – ističe Štrbac i podseća da porodice likvidiranih gospićkih Srba posebno uznemirava saznanje da su sva trojica osuđenih već odavno na slobodi, dok se, s druge strane, ništa ne preduzima u pronalaženju posmrtnih
ostataka još 74 ubijenih.
Ubijen svedok zločina
Centar za suočavanje sa prošlošću „Dokumenta“ iz Zagreba i Antifašistička liga Hrvatske, krajem avgusta su u Gospiću obeležili 20-godišnjicu od smrti hrvatskog oficira Milana Levara, jednog od retkih koji je progovorio o zločinima u Gospiću, zbog čega je 2000. ubijen. Levar je po završetku rata izjavio da je video da su hrvatske snage počinile teške ratne zločine nad hrvatskim Srbima u Gospiću.
– Ljudi su skupljani i odvođeni u žutom golfu gospićke registracije. Ubijeni su pokopani u masovne grobnice, poneki su i spaljeni, a mnogi su bačeni u jame, od kojih je najpoznatija Šaranova jama – svedočio je Levar. Dokaze je otkrio istražiteljima Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju, izrazivši spremnost da svedoči na sudu. Ubijen je u avgustu 2000. godine, kada je u njegovoj automehaničarskoj radnji, koja se nalazila u porodičnoj kući u Gospiću, aktivirana eksplozivna naprava.
Etnički očišćen grad
Prema popisu iz 1991. u Gospiću je živelo 9.025 qudi, od čega 36 odsto Srba i tri odsto Jugoslovena. Dvadeset godina kasnije u ovom gradu je popisano 12.745 stanovnika, od čega 11.860 Hrvata i 609 Srba. Kada je veroispovest u pitanju, svega 55 građana su se izjasnili kao pravoslavci, dok je 37 preskočilo to pitanje. Za 19 građana upisano je da je njihova veroispovest „nepoznata“.
Zabranjeno je preuzimanje, kopiranje ili prenošenje teksta, dela teksta ili fotografija sa sajta vesti-online.com bez izričitog navođenja izvora i aktivnog linka ka originalnom tekstu na našem sajtu.
Svako kršenje ovog pravila biće smatrano povredom autorskih prava i biće prijavljeno u skladu sa zakonom.
