Subota 21. 7. 2018.
Washington
150
  • Chicago
    240
  • New York
    210
  • Belmont
    210
  • Atlanta
    250
  • Boston
    280
  • Firt
    230
  • Denver
    250
  • Detroit
    250
  • Dover
    250
  • Hartford
    210
  • Orlean
    230
  • Helena
    270
  • Ren
    210
  • Honolulu
    290
  • Las Vegas
    410
  • Portland
    300
  • Salem
    280
  • Santa Fe
    280
  • Tampa
    280
  • Topeka
    270
0
Utorak 09.01.2018.
00:10
R. Lukić - Vesti A

Naših prvih 25 godina (30): Nemci sačuvali Teslu

Početkom aprila 2009. godine u "Vestima" je osvanula ekskluzivna priča o pronalasku jednog portreta Nikole Tesle, slike za koju se 85 godina verovalo da joj se izgubio svaki trag. Bila je to prava senzacija i zbog genija iz Smiljana, ali i zbog jedinstvenog umetničkog dela i njegovog stvaraoca.

Vesti
Plavi portret: Sam Tesla je izumeo osvetljenje za ovu sliku

Kneginja naslikala genija

Ranko Lukić, novinar, pesnik i istraživač, već sedamnaest godina je naš dopisnik sa severa Nemačke, iz Hanovera, a "Vesti" su mu objavile i zbirku reportaža "Iz pera reportera". Iz njegovog bogatog novinarskog opusa posebnu pažnju je privukla serija napisa o Tesli. 

On se tako, kao jedini srpski novinar, u nedelju, 29. marta 2009. godine našao u ljupkom severnonemačkom gradiću Huzumu, poznatom po najvećem svetskom sajmu energije dobijene uz pomoć vetrenjača, na otvaranju izložbe slika pod nazivom "Mit, struja i jedna slikarska kneginja", posvećenoj našem genijalnom pronalazaču, izložbi na kojoj je obelodanjeno senzacionalno otkriće - da jedinstveni portret umotvora koji je zadužio čovečanstvo, civilizaciju, možda više nego iko do sada, sa više od 700 svojih izuma i patenata, nije propao u gromovitim lomovima koji su potresali svet u minulom veku.

Portret, ulje na platnu, delo čuvene američke slikarke, ruske kneginje mađarskog porekla Vilme Ljvove-Parlagi (1863-1923), poznat kao "Plavi portret", nastao je u martu 1916. godine, a nestao 1924, godinu posle smrti slavne slikarke, piše Ranko Lukić. Tesli se nije dopalo osvetljenje ateljea slikarke Parlagi pa je prelamajući svetlost kroz specijalnu staklenu cev, koju je izumeo za ovu priliku, dobio plavu boju. Otuda i veliki značaj tog portreta, jer je jedini Teslin porteret i prvi napravljen novom tehnikom osvetljenja. Portret je zbog toga nazvan ikonom tehnike i umetnosti, a mediji u Americi su ga nazivali i "veštačkim suncem".

Tigrova koža

Da bi podsetili na glamuroznu, ekstravagantnu slikarku i knjeginju Vilmu Ljvivov-Parlagi, autorku slike, organizatori su na pod ispred Teslinog portreta prostrli originalno tigrovo krzno.
- Slikarka je za kućnog ljubimca imala lava. Mi nismo uspeli da pronađemo kožu lava, pa smo se zadovoljili i tigrovim krznom - šaljivo se pred posetiocima izložbe "pravdao" jedan od najzaslužnijih i za rešenje ove zagonetke i za organizaciju izložbe, dr Sven Hinrih Simers.

Slikarka je portret do sudnjeg dana, 1923. godine, zadržala u svojoj zbirci, a godinu dana potom njegov vlasnik je postao Ludvig Nisen, trgovac dijamantima, Nemac poreklom upravo iz Huzuma. Nisen je, međutim, iste godine, ubrzo posle aukcije na kojoj se domogao ovog Teslinog portreta - umro, a slici se od tada izgubio trag i smatralo se da je zauvek nestala.

Portret Nikole Tesle se, međutim, našao u katalogu muzeja Nisenhaus - muzej je, inače, izgrađen 1937 - i od 1980. godine je bio zaveden pod brojem 1169. kao "Gospodinov portret". Tek 1991. godine istoričar umetnosti dr Kornelijus Štekner utvrdio je da je gospodin na slici legendarni svetski pronalazač Nikola Tesla.

"Plavi portret" je konačno identifikovan tek 2007. na upit Draginje Maskareli, autora umetničke zbirke muzeja Nikola Tesla iz Beograda, koja je kontaktirala doktorku Astrid Fik, tadašnju direktorku Nordze muzeja u Huzumu. Doktorka Fik je, nažalost, u međuvremenu umrla, pa je cela priča i potrajala do kraja januara ove, 2009. godine, kad je istoričar umetnosti dr Sven Hinrih Simers, u prepisci sa Vladimirom Jelenkovićem, direktorom muzeja Nikola Tesla iz Beograda, utvrdio da je zaista reč o čuvenom "Plavom portretu" koji prikazuje slavnog naučnika.

Vesti
Srpski i hrvatski konzuli Vojin Dragišić i Žarko Plevnik

Pronašao 20. vek

Izložbu je pred oko 200 zvanica i velikim brojem nemačkih i stranih novinara, otvorio predsednik Saveza muzeja Nordfrizlanda dr Ulf fon Hilmkrone, a gostima su o životu i delu Nikole Tesle govorili direktor muzeja Simers, restaurator Suzana Gabler, predstavnik udruženja "Tesla societi" iz Švajcarske Peter Stojanović, nemački režiser i pisac Mihael Krauze, autor knjige i filma "Kako je Nikola Tesla pronašao 20. vek", te hrvatski i srpski konzuli Žarko Plevnik i Vojin Dragišić, koji su se objektivno izrazili o delu i poreklu velikog naučnika.

- Bio je ponosan na svoju srpsku nacionalnu pripadnost i hrvatsko državljanstvo. O Tesli je pesme pisao i naš pesnik Dobriša Cesarić - rekao je hrvatski konzul Plevnik.

- Tesla, koji je iza sebe ostavio više od 700 patenata, bio je Srbin, pravoslavac iz Smiljana kod Gospića. Umro je 7. januara 1943. u Njujorku, a po njegovoj želji njegova urna je prenesena u Beograd. U Beogradu imamo muzej Nikola Tesla, a njegovo ime, pored ostalog, nosi i beogradski aerodrom - naglasio je Vojin Dragišić, konzul Srbije iz Hamburga.

Čvrsti oslonci u Evropi

Pored Branka i Nebojše Popovića koji su u redakciji u Frankfurtu od prvog broja, kao i Miše Pavlovića, koji je došao nešto kasnije "Vesti" su širom Evrope razvile mrežu dopisnika i saradnika, čvrste oslonce koji doprinose da naša reč dopre do naših zemljaka duž Starog kontinenta. Pored onih koji su već spomenuti, uz sav rizik da neko može biti nenamerno zaboravljen, spomenućemo neke koji su ostavili i ostavljaju duboki i časni trag u "Vestima". Među njima su Ilija Vukosavljević iz Ahena, Milica Stanković iz Osnabrika i Dragiša Matić iz Bona, kao i Ratko Patković iz Bohuma i sjajna dopisnica Biljana Božin iz Berlina. Nataša Jokić je naš pouzdani oslonac u Strazburu, kao i Živoslav - Žika Marković, koji živi u Herisauu kod Sent Galena, Dragutin Pašić u Lincu ili Branko Miličić u Minhenu, koji je u "Vestima" dočekao i penziju. Pored nezamenljivog Željka Tomića, čast "Vesti" u Beču i "Alpskoj republici" čuva i pronosi i izvanredni novinar Zoran Mirković, baš kao i Mladen Petrović u dalekom Malmeu i Skandinaviji, ili Tihomir Barbulović u Danskoj. Naši dopisnici su i Saša Nikolić za Holandiju, Anđelka Krasojević za Švajcarsku, kao i Saša Dimitrijević iz Norveške (Oslo) i Ana Bošković iz Austrije (Beč).
Ističemo i doajena Dejana Lukića u Londonu, kao i Katarinu Krstić-Tadić u Frajburgu. Božo Glavaš iz Lucerna, nažalost više nije među živima, ali se njegovo ime i doprinos u "Vestima" ne zaboravlja. Baš kao ni zasluge velikog aktiviste Milana Šmitrana iz Švajcarske, neustrašivog borca protiv opake bolesti koja ga je ophrvala, o kojem je njegov lekar Švajcarac napisao knjigu kao o medicinskom čudu.

Sutra - Naših prvih 25 godina (31): Selo na četiri granice

TRENUTNO NAJČITANIJE

POVEZANE VESTI

VIDEO VESTI
ŠTAMPANO IZDANJE
DOBITNIK
Miloš Stojković (32)
GUBITNIK
Rasim Ljajić (54)
DNEVNI HOROSKOP
rak22. 6. - 22. 7.
Danas ne ulazite u nove ljubavne odnose, jer biste bili opterećeni nepovoljnim astrološkim aspektima. Bilo bi mnogo napetosti, pa bi takva veza kratko trajala.
SAVET: više odmarajte.
DNEVNI HOROSKOP
lav22. 6. - 23. 8.
Dan je obeležen velikom napetošću na emotivnom planu. Ništa bolja situacija nije ni na poslu. Ako se ne kontrolišete, postoji mogućnost da imate probleme sa zakonom.
SAVET: ne potpisujte ništa.
DNEVNI HOROSKOP
lav22. 6. - 23. 8.
Dan je obeležen velikom napetošću na emotivnom planu. Ništa bolja situacija nije ni na poslu. Ako se ne kontrolišete, postoji mogućnost da imate probleme sa zakonom.
SAVET: ne potpisujte ništa.
KURSNA LISTA
  • EUR =
    119.14 din.
  • AUD =
    78.92 din.
  • CAD =
    80.89 din.
  • SEK =
    12.5 din.
  • CHF =
    102.92 din.
  • GBP =
    135.26 din.
  • USD =
    99.6 din.
  • HRK =
    15.91 din.
  • BAM =
    60.91 din.
  • 2018 © - vesti online