Subota 21. 4. 2018.
Washington
-120
  • Chicago
    -50
  • New York
    -10
  • Belmont
    -00
  • Atlanta
    90
  • Boston
    140
  • Firt
    40
  • Denver
    120
  • Detroit
    -50
  • Dover
    60
  • Hartford
    20
  • Orlean
    -10
  • Helena
    80
  • Ren
    -30
  • Honolulu
    210
  • Las Vegas
    90
  • Portland
    200
  • Salem
    -10
  • Santa Fe
    60
  • Tampa
    250
  • Topeka
    -40
0
Utorak 09.01.2018.
00:10
R. Lukić - Vesti A

Naših prvih 25 godina (30): Nemci sačuvali Teslu

Početkom aprila 2009. godine u "Vestima" je osvanula ekskluzivna priča o pronalasku jednog portreta Nikole Tesle, slike za koju se 85 godina verovalo da joj se izgubio svaki trag. Bila je to prava senzacija i zbog genija iz Smiljana, ali i zbog jedinstvenog umetničkog dela i njegovog stvaraoca.

Vesti
Plavi portret: Sam Tesla je izumeo osvetljenje za ovu sliku

Kneginja naslikala genija

Ranko Lukić, novinar, pesnik i istraživač, već sedamnaest godina je naš dopisnik sa severa Nemačke, iz Hanovera, a "Vesti" su mu objavile i zbirku reportaža "Iz pera reportera". Iz njegovog bogatog novinarskog opusa posebnu pažnju je privukla serija napisa o Tesli. 

On se tako, kao jedini srpski novinar, u nedelju, 29. marta 2009. godine našao u ljupkom severnonemačkom gradiću Huzumu, poznatom po najvećem svetskom sajmu energije dobijene uz pomoć vetrenjača, na otvaranju izložbe slika pod nazivom "Mit, struja i jedna slikarska kneginja", posvećenoj našem genijalnom pronalazaču, izložbi na kojoj je obelodanjeno senzacionalno otkriće - da jedinstveni portret umotvora koji je zadužio čovečanstvo, civilizaciju, možda više nego iko do sada, sa više od 700 svojih izuma i patenata, nije propao u gromovitim lomovima koji su potresali svet u minulom veku.

Portret, ulje na platnu, delo čuvene američke slikarke, ruske kneginje mađarskog porekla Vilme Ljvove-Parlagi (1863-1923), poznat kao "Plavi portret", nastao je u martu 1916. godine, a nestao 1924, godinu posle smrti slavne slikarke, piše Ranko Lukić. Tesli se nije dopalo osvetljenje ateljea slikarke Parlagi pa je prelamajući svetlost kroz specijalnu staklenu cev, koju je izumeo za ovu priliku, dobio plavu boju. Otuda i veliki značaj tog portreta, jer je jedini Teslin porteret i prvi napravljen novom tehnikom osvetljenja. Portret je zbog toga nazvan ikonom tehnike i umetnosti, a mediji u Americi su ga nazivali i "veštačkim suncem".

Tigrova koža

Da bi podsetili na glamuroznu, ekstravagantnu slikarku i knjeginju Vilmu Ljvivov-Parlagi, autorku slike, organizatori su na pod ispred Teslinog portreta prostrli originalno tigrovo krzno.
- Slikarka je za kućnog ljubimca imala lava. Mi nismo uspeli da pronađemo kožu lava, pa smo se zadovoljili i tigrovim krznom - šaljivo se pred posetiocima izložbe "pravdao" jedan od najzaslužnijih i za rešenje ove zagonetke i za organizaciju izložbe, dr Sven Hinrih Simers.

Slikarka je portret do sudnjeg dana, 1923. godine, zadržala u svojoj zbirci, a godinu dana potom njegov vlasnik je postao Ludvig Nisen, trgovac dijamantima, Nemac poreklom upravo iz Huzuma. Nisen je, međutim, iste godine, ubrzo posle aukcije na kojoj se domogao ovog Teslinog portreta - umro, a slici se od tada izgubio trag i smatralo se da je zauvek nestala.

Portret Nikole Tesle se, međutim, našao u katalogu muzeja Nisenhaus - muzej je, inače, izgrađen 1937 - i od 1980. godine je bio zaveden pod brojem 1169. kao "Gospodinov portret". Tek 1991. godine istoričar umetnosti dr Kornelijus Štekner utvrdio je da je gospodin na slici legendarni svetski pronalazač Nikola Tesla.

"Plavi portret" je konačno identifikovan tek 2007. na upit Draginje Maskareli, autora umetničke zbirke muzeja Nikola Tesla iz Beograda, koja je kontaktirala doktorku Astrid Fik, tadašnju direktorku Nordze muzeja u Huzumu. Doktorka Fik je, nažalost, u međuvremenu umrla, pa je cela priča i potrajala do kraja januara ove, 2009. godine, kad je istoričar umetnosti dr Sven Hinrih Simers, u prepisci sa Vladimirom Jelenkovićem, direktorom muzeja Nikola Tesla iz Beograda, utvrdio da je zaista reč o čuvenom "Plavom portretu" koji prikazuje slavnog naučnika.

Vesti
Srpski i hrvatski konzuli Vojin Dragišić i Žarko Plevnik

Pronašao 20. vek

Izložbu je pred oko 200 zvanica i velikim brojem nemačkih i stranih novinara, otvorio predsednik Saveza muzeja Nordfrizlanda dr Ulf fon Hilmkrone, a gostima su o životu i delu Nikole Tesle govorili direktor muzeja Simers, restaurator Suzana Gabler, predstavnik udruženja "Tesla societi" iz Švajcarske Peter Stojanović, nemački režiser i pisac Mihael Krauze, autor knjige i filma "Kako je Nikola Tesla pronašao 20. vek", te hrvatski i srpski konzuli Žarko Plevnik i Vojin Dragišić, koji su se objektivno izrazili o delu i poreklu velikog naučnika.

- Bio je ponosan na svoju srpsku nacionalnu pripadnost i hrvatsko državljanstvo. O Tesli je pesme pisao i naš pesnik Dobriša Cesarić - rekao je hrvatski konzul Plevnik.

- Tesla, koji je iza sebe ostavio više od 700 patenata, bio je Srbin, pravoslavac iz Smiljana kod Gospića. Umro je 7. januara 1943. u Njujorku, a po njegovoj želji njegova urna je prenesena u Beograd. U Beogradu imamo muzej Nikola Tesla, a njegovo ime, pored ostalog, nosi i beogradski aerodrom - naglasio je Vojin Dragišić, konzul Srbije iz Hamburga.

Čvrsti oslonci u Evropi

Pored Branka i Nebojše Popovića koji su u redakciji u Frankfurtu od prvog broja, kao i Miše Pavlovića, koji je došao nešto kasnije "Vesti" su širom Evrope razvile mrežu dopisnika i saradnika, čvrste oslonce koji doprinose da naša reč dopre do naših zemljaka duž Starog kontinenta. Pored onih koji su već spomenuti, uz sav rizik da neko može biti nenamerno zaboravljen, spomenućemo neke koji su ostavili i ostavljaju duboki i časni trag u "Vestima". Među njima su Ilija Vukosavljević iz Ahena, Milica Stanković iz Osnabrika i Dragiša Matić iz Bona, kao i Ratko Patković iz Bohuma i sjajna dopisnica Biljana Božin iz Berlina. Nataša Jokić je naš pouzdani oslonac u Strazburu, kao i Živoslav - Žika Marković, koji živi u Herisauu kod Sent Galena, Dragutin Pašić u Lincu ili Branko Miličić u Minhenu, koji je u "Vestima" dočekao i penziju. Pored nezamenljivog Željka Tomića, čast "Vesti" u Beču i "Alpskoj republici" čuva i pronosi i izvanredni novinar Zoran Mirković, baš kao i Mladen Petrović u dalekom Malmeu i Skandinaviji, ili Tihomir Barbulović u Danskoj. Naši dopisnici su i Saša Nikolić za Holandiju, Anđelka Krasojević za Švajcarsku, kao i Saša Dimitrijević iz Norveške (Oslo) i Ana Bošković iz Austrije (Beč).
Ističemo i doajena Dejana Lukića u Londonu, kao i Katarinu Krstić-Tadić u Frajburgu. Božo Glavaš iz Lucerna, nažalost više nije među živima, ali se njegovo ime i doprinos u "Vestima" ne zaboravlja. Baš kao ni zasluge velikog aktiviste Milana Šmitrana iz Švajcarske, neustrašivog borca protiv opake bolesti koja ga je ophrvala, o kojem je njegov lekar Švajcarac napisao knjigu kao o medicinskom čudu.

Sutra - Naših prvih 25 godina (31): Selo na četiri granice

TRENUTNO NAJČITANIJE

POVEZANE VESTI

VIDEO VESTI
ŠTAMPANO IZDANJE
DOBITNIK
Predrag Tomić (48)
GUBITNIK
Goran Vesić (49)
DNEVNI HOROSKOP
bik21. 4. - 21. 5.
Pokušajte da se distancirate prema osobi koja ponavlja pogrešnu priču. Sve što činite sa pozitivnom tendencijom, ostavlja dobar utisak na saradnike i potvrđuje vašu afirmativnu ulogu u zajedničkom dogovoru. Budite dovoljno maštoviti, planirajte neku novu ili uzbudljivu zabavu u dvoje. Opustite se.
DNEVNI HOROSKOP
škorpija24. 10. - 22. 11.
Ne uspevate najbolje da predvidite nečiji odgovor na zadatu temu ili da uspostavite dobar odnos u komunikaciji sa saradnicima. Ne budite previše razmetljivi, već na vreme zatražite nečiju moralnu ili materijalnu podršku. Voljena osoba ignoriše vaše ideje i pokušava da vas navede na svoje planove.
DNEVNI HOROSKOP
strelac23. 11. - 21. 12.
Potrebno je da odložite neke poslovne dogovore. Povremeno postoje stvari koje zahtevaju kreativno razmišljanje ili fazu stvaralačke inkubacije. Za sada imate više pitanja nego zadovoljavajućih odgovora, strpljivo sačekajte na bolju poslovnu priliku. Ne možete da se oslobodite emotivnog utiska o jednoj osobi.
KURSNA LISTA
  • EUR =
    119.14 din.
  • AUD =
    78.92 din.
  • CAD =
    80.89 din.
  • SEK =
    12.5 din.
  • CHF =
    102.92 din.
  • GBP =
    135.26 din.
  • USD =
    99.6 din.
  • HRK =
    15.91 din.
  • BAM =
    60.91 din.
  • 2018 © - vesti online